Jesteś w:
2012-02-06     Amandy, Bogdana, Doroty     "To nie wiarygodne, jak wielką siłą może dusza obdarować ciało". Wilhelm von Humboldt    
Prezentacja gminy
Urząd gminy
Informator





UŚCIE GORLICKIE (oraz ODERNE) - (Vscze - 1413, Usczye - 1470-80, Vscze - 1498, Uscize - 1581, Uyscie Wałaskie - 1765, Uście Ruskie - XVIII w.)
Obecna wieś (dawniej miasteczko) liczy ok. 1200 mieszkańców. Wieś lokowano na prawie niemieckim w 2 połowie XIV wieku, prawdopodobnie z inicjatywy Kazimierza Wielkiego. W roku 1413 wieś wzmiankowana jest jako wołoska, chociaż ostateczna lokacja na prawie wołoskim nastąpiła w roku 1512 z inicjatywy rodu Gładyszów herbu Gryf.
Zgodnie z danymi poboru z roku 1581 wieś nadal była w rekach rodu Gładyszów i było w niej: 5 dworzyszcz wołoskich, dworzyszcze sołtysie, dworzyszcze popie oraz pop ruski w cerkwi.
Rejestr Poborowy woj. krakowskiego z 1629 roku podaje, że wieś jest nadal własnością Gładyszów, a pobór oddał Iwan Maksiak. We wsi w tym czasie było 7 łanów kmiecych (dworzyszcz ruskich?), 1 łan (dworzyszcze) ruskiego popa, 2 komorników z bydłem, 1 młyn z kołem zakupnym oraz 1 tartak z kołem trackim.
Rejestr Poborowy z 1680 (1674) w zasadzie potwierdza poprzedni stan własnościowy. Właścicielem jest tym razem Jan Tarło herbu Topór wojewoda lubelski, a następnie sandomierski.
Od końca XVII wieku do połowy XIX wieku wielokrotnie zmieniali się właściciele Uścia Ruskiego. Po I rozbiorze Polski, Austriacy prowadzili aktywną politykę obsadzania swoimi stronnikami majątków ziemskich. Nie inaczej było na tych terenach. Prawdopodobnie wykorzystując antagonizmy miedzy Polakami i Łemkami, podnieśli znaczenie Uścia Ruskiego, tworząc z niego lokalny ośrodek administracyjno-handlowo-usługowy. Zwłaszcza, że po obydwóch stronach granicy (austriacko-węgierskiej) mieszkali Łemkowie, a Uście Ruskie znajdowało się pośrodku terenów przez nich zamieszkiwanych. Nie jest znana dokładna data nadania Uściu przywileju na jarmarki: 19 stycznia, 5 maja, 6 czerwca, 11 lipca, 20 listopada i 21 grudnia. Prawdopodobnie miało to miejsce w 1 połowie XIX wieku. Właśnie od tej chwili Uście Ruskie traktowane było jako miasteczko. Dodatkowo od późnego średniowiecza Uście Wołoskie, a później Ruskie traktowane było także, jako ośrodek przemysłowy. Działały tu tartaki, małe huty szkła i kuźnica żelaza (osiedle Stara Huta).
W roku 1881 w miasteczku Uście Ruskie (Gorlickie) był urząd pocztowy, szkoła 1 stopnia oraz kilkanaście rodzin rzemieślniczych i urzędniczych. Miasteczko liczyło w tym czasie 138 domów i gospodarstw oraz 1017 mieszkańców, w tym. 824 Łemków, 143 Polaków oraz 50 Żydów. W tzw. posiadłości tabularnej należącej do Magdaleny Miłkowskiej było 15 zabudowań gdzie mieszkało tam kolejnych kilkudziesięciu Polaków. Wszyscy Polacy należeli do parafii rzymsko-katolickiej w Ropie. Majątek Miłkowskiej - oprócz wspomnianego tartaku, małej huty szkła i kuźnicy - obejmował także 58 mórg gruntów ornych, 30 mórg łąk i ogrodów, 103 morgi pastwisk i 1295 mórg lasu. Miejscowi chłopi gospodarowali na 1307 morgach gruntów ornych, 491 morgach łąk, 555 morgach pastwisk i 169 morgach lasu.
Pop miejscowej parafii greko-katolickiej, która obejmowała również Kwiatoń, posiadał 66 mórg gruntów ornych, 20 mórg łąk i ogrodów oraz 24 morgi pastwisk.
Późną jesienią roku 1918 Uście Ruskie było przez kilkanaście dni „stolicą” Republiki Łemkowskiej.
Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości Uście Ruskie nie było de iure miastem, chociaż de facto za takie było uważane. Dlatego w latach 1932-34, kiedy Ministerstwo Spraw Wewnętrznych RP odebrało status miejski kilkudziesięciu miejscowościom w dawnej Galicji, na tej liście nie było Uścia Ruskiego, gdyż formalno-prawnie takiego statusu nie posiadało.

Aktualności






Urząd Gminy Uście Gorlickie - e-mail: gmina@usciegorlickie.pl